سرخط خبرها
خانه / سلامت / بهداشت و سلامت

بهداشت و سلامت

 

هداف بهداشتي: مسائل بهداشتي وسيع و گسترده مي باشند و با توجه به پيشرفت سريع علم، هر روز نكات بهداشتي ريزتر و دقيق تر و اهداف بهداشتي، گسترده تر مي شوند. به طور خلاصه اهداف بهداشتي را مي توان به صورت زير بيان كرد: 1- سالم سازي محيط زيست 2- كنترل بهداشت عمومي 3- آموزش بهداشت عمومي 4- ايجاد خدمات پزشكي و پرستاري براي تشخيص و درمان بيماري ها 5- ايجاد و توسعه، يك سيستم اجتماعي كه در آن هر فرد از وسايل و امكانات لازم براي سالم ماندن برخوردار باشد تا افراد از حق مسلم خود يعني سلامت و زندگي طولاني بهره مند و در واقع بيماري بتوانند از آن خدمات بهره مند شوند.

تعريف سلامت از نظر بهداشت جهاني:

سلامت، عبارت از: تأمين رفاه كامل جسماني، رواني و اجتماعي است. به اين ترتيب كسي را كه بيماري جسمي نداشته باشد نمي توان فرد سالمي دانست؛ بلكه شخص سالم كسي است كه از سلامت روح نيز برخوردار و از نظر اجتماعي در آسايش باشد.

تقسيم بندي بهداشت

از نظر تامين بهداشت در سطح جامعه، آن را به بهداشت فردي و بهداشت اجتماعي تقسيم كرده اند:

1- بهداشت فردي: ان الله يحب التوابين و يحب المتطهرين انساني كه در صراط مستقيم هدايت الهي و در جهت تكامل و بندگي خدا گام برمي دارد، خود را از آلودگي هاي روان و جسم پاكيزه مي سازد و در جهت اداي وظايف خود حركت مي كند. بهداشت فردي درست در ارتباط با بهداشت اجتماعي است؛ و انسان هم در برابر حفظ جان و سلامت خود و هم در برابر حفظ سلامت افراد جامعه مسئول است و رعايت مسائل بهداشتي براي افراد جامعه لازم و ضرور است. دين اسلام كه برنامه زندگي انسان ها را تدوين كرده است انسان ها را توصيه به پاكيزگي و رعايت اصول بهداشتي مي نمايد. شستن دست ها قبل و بعد از غذا، غسل كردن يك روز در ميان، استنشاق بيني و تميز كردن آن به عنوان يك عمل مستحبي در وضو، وضو گرفتن به طور مرتب، كوتاه نگه داشتن ناخن و… همه ناشي از توجه اسلام به پاكيزگي و رعايت نظافت است. مهم ترين نكاتي كه در بهداشت فردي بايد رعايت شود:

1) استحمام، آراستگي و پوشاك: استحمام مرتب، آراستگي موهاي سر و تميز نگه داشتن آن ها و تعويض به موقع لباس ها از نكات مهم بهداشت فردي مي باشد. در حديثي از امير المؤمنين علي(ع) آمده است كه فردي لباس غم و غصه را بر طرف مي كند و باعث قبولي نماز است.

2) بهداشت استراحت، خواب و فعاليت: با برنامه ريزي دقيق و تقسيم ساعات فعاليت و استراحت كافي و سحرخيز بودن و انجام حركات ورزشي به طور مرتب مي توان سلامتي بدن را تضمين كرد.

3) بهداشت دست و پا: دستها و پاها مي توانند عامل انتقال ميكروب ها باشند كه با تميز نگه داشتن و رعايت اصول بهداشتي در رابطه با اين اعضاي مهم بدند مي توان از رشد و انتقال بسياري جلوگيري كرد.
4) بهداشت چشم: چشم به عنوان عامل بينايي جزء حساس و مهم بدن مي باشد كه بايد از تماس اعضا و وسايل آلوده با آن خودداري كرد و از كارهايي كه سبب خستگي و ناراحتي چشم مي شود پرهيز نمود؛ و در صورت بروز مشكل براي آن بايد زود به پزشك متخصص مراجعه كرد.

5) بهداشت گوش: گوش به عنوان عامل شنوايي عضوي حساس است و بايد دقت شود كه از رسيدن اصوات بيش از حد بلند بدان جلوگيري شود هم چنين بايد از فرو بردن اشياء نوك تيز در آن خودداري كرد.

6) بهداشت دهان و دندان: به بهداشت دهان و دندان توجه زيادي شده است در حديثي از پيامبر اكرم(ص) آمده است كه: اگر موجب مشقت امت من نمي شد زدن را بر آن واجب مي كردم كه اين حديث ضرورت توجه به بهداشت دهان و دنيا را مي رساند. با مسواك كردن مرتب مي توان از پوسيدگي دندان ها كه شايع ترين بيماري دندان است جلوگيري كرد. دهان را تميز نگه داشت تا دچار بيماري هاي خاص خود نگردد.

7) بهداشت قلب: قلب آسيب پذيرترين عضو بدن است و عوامل مهمي در ايجاد بيماري هاي قلبي وجود دارند كه عبارتند از: 1) بدن تغذيه 2) استعمال دخانيات 3) كم تحركي و نپرداختن به ورزش 4) فشار رواني و نگراني 5) بيماري قند 6) فشار خون 7) چربي خون. اصولا با رعايت دقيق بهداشت اعضا و جوارح بدن، يك فرد مي تواند سلامت خود را حفظ كند و در مجموع ميزان سلامت جامعه را افزايش دهد.

2 – بهداشت اجتماعي: بهداشت اجتماعي كه وابسته به بهداشت فردي است و ميزان سلامت جامعه بستگي به رعايت بهداشت توسط افراد دارد. بايد افراد جامعه نكات بهداشتي را رعايت كنند تا بهداشت جامعه تامين شود. بنابراين هر فردي در اين كار سهمي دارد انسان ها بايد كوشش كنند تا از آلوده ساختن محيط زيست خود مانند هوا، آب و زمين و… جلوگيري نمايند و از گسترش بيماري هاي واگير با رعايت اصول بهداشتي جلوگيري به عمل آورند.

بهداشت‌ فردی‌

هر کس‌ بامراعات‌ بهداشت‌ قادر است‌ از لحاظ‌ جسمانی‌، روانی‌ و اجتماعی‌ در وضع‌ مناسبی‌ قرار گرفته‌ و وظیفه‌ای‌ را که‌ نسبت‌ به‌ خود و افراد خانواده‌ و جامعه‌ خود دارد به‌ خوبی‌ ادا کند.

سلامتی‌ چیست؟ عبارت است‌ از رفاه‌ کامل‌ جسمی‌، روانی‌ و اجتماعی‌، نه‌ فقط‌ نبودن‌ بیماری‌ و معلولیت‌، شخص‌ سالم‌ کسی‌ است‌ که‌ علاوه‌ بر سلامت‌ جسم‌ از سلامت‌ روان‌ نیز برخوردار بوده‌ و از نظر اجتماعی‌ و روحی‌ در آسایش‌ باشد.

بهداشت‌ چیست؟ بهداشت‌ عبارتست‌ از نگهداری‌ و ارتقای‌ سلامت‌ و پیشگیری‌ از بیماری ها و افزایش‌ قدرت‌ روحی‌، جسمی‌ و اقتصادی‌ در افرادی‌ که‌ به‌ علت‌ بیماری‌ ناتوان‌ شده‌اند.

بهداشت‌ عمومی‌ چیست؟ یکی‌ از فعالیت های‌ سازمان‌ یافته‌ اجتماعی‌ است‌ که‌ به‌ منظور حفظ‌، ارتقاء و بازسازی‌ سلامت‌ افراد انجام‌ می‌ گیرد و در برگیرنده‌ خدماتی‌ است‌ که‌ به‌ کل‌ جامعه‌ ارایه‌ می ‌شود.

بهداشت‌ فردی‌ چیست؟ شامل‌ دستورالعمل هایی‌ است‌ که‌ در جهت‌ تأمین‌، حفظ‌ و ارتقای‌ بهداشت‌ و سلامتی‌ فرد بکار می ‌رود.

بهداشت‌ پوست:

پوست‌ یکی‌ از اعضاء مهم‌ و وسیع‌ بدن‌ است‌. که‌ حاوی‌ غدد مواد چربی‌ است‌، در نتیجه‌ فعالیت‌ این‌ غدد، آب‌، مواد زائد، املاح‌ و مقداری‌ چربی‌ از طریق‌ پوست‌ از بدن‌ دفع‌ می ‌شود. دفع‌ مواد مزبور به‌ همراه‌ فعالیت‌ باکتری هایی‌ که‌ در نقاط‌ مختلف‌ پوست‌، خصوصاً در نواحی‌ گرم‌ و مرطوب‌ زندگی‌ می ‌کنند سبب‌ تخمیر مواد موجود در عرق‌ و پوست‌ می ‌شوند. به‌ این‌ ترتیب‌ بوی‌ نامطبوعی‌ ایجاد می ‌نماید که‌ جهت‌ رفع‌ آن‌، اقداماتی‌ باید انجام‌ داد. فعالیت‌ غدد مولد عرق‌ در سنین‌ بلوغ‌ فوق‌العاده‌ زیاد بوده‌ و با ورزش‌، گرمی‌ هوا، پوشیدن‌ لباس های‌ ضخیم‌، خستگی‌، عصبانیت‌، نگرانی‌، هیجان‌، بیشتر می ‌شود و به‌ منظور محافظت‌ از پوست‌ و رعایت‌ بهداشت‌ توجه‌ به‌ موارد زیر ضروری‌ است‌: هر کس‌ باید بدن‌ خود را حتی‌ الامکان‌ همه‌ روزه‌ یا حداقل‌ هفته‌ای‌ دوبار با آب‌ و صابون‌ بشوید. تعداد دفعات‌ استحمام‌ با توجه‌ به‌ دمای‌ هوای‌، میزان‌ فعالیت‌، آلودگی‌ هوا و محل‌ کار متفاوت‌ است. شستشوی‌ بدن‌ با آب‌ و صابون‌، پوست‌ را از وجود مواد زائد پاک‌ می ‌کند. مواد قلیایی‌ موجود در صابون‌، سبب‌ حل‌ شدن‌ در چربی ها و مواد زائد موجود بر پوست‌ شده‌ و جلوی‌ انسداد منافذ پوستی‌ را می ‌گیرد. استحمام‌ با آب‌ گرم‌ نه‌ تنها سبب‌ بهتر حل‌ شدن‌ مواد زائد و نرمی‌ و لطافت‌ پوست‌ می ‌شود بلکه‌ رفع‌ خستگی‌ عضلانی‌ و افزایش‌ خون‌ گیری‌ پوست‌ را نیز شامل‌ می ‌شود. استحمام‌، بلافاصله‌ پس‌ از صرف‌ غذا، موجب‌ گشاد شدن‌ عروق‌ پوست‌ بدن‌ شده‌ و خون‌ را از معده‌ و دیگر اندام های‌ داخلی‌ متوجه‌ پوست‌ می‌ کند. برای‌ استفاده‌ از انواع‌ صابون‌ و شامپو باید به‌ نوع‌ پوست (چرب‌، خشک‌، معمولی‌) توجه‌ کرد. استفاده‌ از وسایل‌ شخصی‌ در استحمام‌ ضروری است. چرا که‌ استفاده‌ مشترک‌ از این‌ وسایل‌ سبب‌ انتقال‌ بیماری های‌ عفونی‌ و قارچی‌ می ‌شود. از آن جا که‌ بسیاری‌ از بیماری های‌ انگلی‌ و عفونت های‌ روده‌ای‌ از طریق‌ دست ها و ناخن های‌ آلوده‌ انتشار می ‌یابند، شستن‌ صحیح‌ دست ها و کوتاه‌ کردن‌ ناخن ‌ها بطور مرتب‌ ضروری‌ است. قبل‌ از غذا خوردن‌، طبخ‌ غذا، هنگام‌ آماده‌ کردن‌ ظروف‌ و وسایل‌ سفره‌، بعد از رفتن‌ به‌ توالت‌ و دست‌ زدن‌ و نظافت‌ کردن‌ حیوانات‌ ـ باغبانی‌ و زراعت‌ و پس‌ از ملاقات‌ و تماس‌ با بیماران‌ مبتلا به‌ بیماری های‌ واگیر، شستن‌ صحیح‌ دست ها، توصیه‌ می ‌شود. عادات‌ جویدن‌ ناخن‌ غیر بهداشتی‌ بوده‌ و سبب‌ ابتلای‌ فرد به‌ بسیاری‌ از بیماری ها خواهد شد. شستشوی‌ روزانه‌ پاها، از تجزیه‌ عرق‌ و بوی‌ نا مطبوع‌ پا جلوگیری‌ می ‌کند. استفاده‌ از کفش‌ مناسب‌ به‌ نحوی‌ که‌ هیچ ‌گونه‌ فشاری‌ به‌ پا وارد نکرده‌ و سبب‌ تغییر فرم‌ طبیعی‌ استخوان‌ بندی‌ پا نشود، از نکات‌ مهمی‌ است‌ که‌ باید در مورد سلامت‌ پا و ستون‌ فقرات‌، بدان‌ توجه‌ نمود.

بهداشت‌ مو:

ـ موی‌ سالم‌، ظاهری‌ درخشان‌، مرتب‌ و قابل‌ انعطاف‌ دارد نکات‌ اساسی‌ که‌ در بهداشت‌ مو باید مورد توجه‌ قرار گیرد عبارتند از: نوع‌ شامپو و سایر مواد پاک‌ کننده‌ مهم‌ بوده‌ و انتخاب‌ صحیح‌ آن ها با توجه‌ به‌ مشخصات‌ مو، به‌ ویژه‌ میزان‌ چرب‌ بودن‌ آن ها است‌ و باعث‌ تقویت‌ رشد مو و سالم‌ ماندن‌ آن ها می ‌شود. برس‌ کشیدن‌ روزانه‌ موها باعث‌ تشدید سرعت‌ جریان‌ خون‌ در پوست‌ سر شده‌ و از جمع‌ شدن‌ گرد و غبار و مواد زائد در پوست‌ سر جلوگیری‌ به‌ عمل‌ می ‌آورد. شوره‌ سر با شستن‌ مرتب‌ موها، شانه‌ کردن‌ و برس‌ زدن‌ قابل‌ کنترل‌ خواهد بود. پس‌ از شستشوی‌ موها، برای‌ خشک‌ کردن‌ آن ها باید از مالش‌ شدید با حوله‌ خودداری‌ شود و بجای‌ آن‌، موها را با فشار دادن‌ به‌ حوله‌ خشک‌ کرد. دفعات‌ شستش‌وی‌ موها به‌ نوع‌ آن(چرب‌ ـ خشک‌ ـ معمولی‌) بستگی‌ دارد.

بهداشت‌ چشم‌:

اختلال‌ در بینایی‌، سبب‌ کاهش‌ ارتباط‌ فرد با محیط‌ و توان‌ یادگیری‌ وی‌ می ‌شود. به‌ منظور پیشگیری‌ از بروز اختلال‌ در قوه‌ بینایی‌، رعایت‌ این‌ نکات‌ بهداشتی‌ ضروری‌ است: استفاده‌ از حوله‌ شخصی‌ و تمیز، در پیشگیری‌ از عفونت های‌ چشمی‌، امری‌ بسیار مهم‌ است‌. هنگام‌ مطالعه‌ می‌ بایست‌ از نور کافی‌ که‌ از پشت‌ سر و طرف‌ چپ‌ می ‌تابد، استفاده‌ نمود و فاصله‌ چشم ها از سطح‌ مطالعه‌ باید بین‌ ۴۵ـ۳۰ سانتی‌ متر باشد. در صورت‌ بروز عوارضی‌ مانند تاری‌ دید، اختلال‌ در قدرت‌ بینایی‌، خستگی‌ در هنگام‌ مطالعه‌ و … سریعاً به‌ چشم‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنید. مصرف‌ غذاهای‌ متنوع‌ و مناسب‌، خصوصاً غذاهای‌ حاوی‌ ویتامین‌ A، در سلامت‌ چشم ها نقش‌ اساسی‌ دارد. در صورت‌ مشاهده‌ هر گونه‌ اختلال‌ در ظاهر چشم‌ها، اعم‌ از افتادگی‌ پلک‌، قرمزی‌، تورم‌، انحراف‌ و … باید سریعاً به‌ پزشک‌ مراجعه‌ نمود. در صورت‌ ورود اجسام‌ خارجی‌ و یا مواد شیمیایی‌ به‌ چشم‌ها از مالش‌ آن ها خودداری‌ نمایید و سریعاً چشم‌ را با مقادیر فراوان‌ آب‌، شستشو داده‌ و با یک‌ گاز تمیز پوشانده‌ و سریعاً به‌ پزشک‌ مراجعه‌ نمایید. برای‌ شستشوی‌ چشم‌ از ماساژ آن‌ به‌ هنگام‌ شستشو، جداً خودداری‌ نمایید. بهترین‌ راه‌ این‌ است‌ که‌ پلک‌ ها را از دو طرف‌ کنار زده‌ و چشم‌ را در زیر شیر آب‌ نگهدارید.

درباره ی modir

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *